Levent
Sultanbeyli
alia@aliadent.com

Dental Fobi

Dental Fobi Nedir?

İnsanlar yaşamları boyunca mutlaka çok az sayıda olsa da diş hekimine gitmek zorunda kalabilir.  Ancak genellikle insanların birçoğunda dental fobi yani diş hekimi korkusu vardır.   Bunun çok daha üst düzeyde olması dental fobi olarak adlandırılır.

Dental fobinin en büyük dezavantajı korku sebebiyle olması gereken zorunlu tedaviyi ertelemek ve dolayısı ile tedavinin daha uzun sürmesine hatta bazı durumlarda ciddi anlamda kayıplara sebep olmaktadır. Genellikle acı ve ağrı hissedeceğim korkusu insanlarda travmatik sorunlara neden olmaktadır. Belki bunun diş hekimi ile ilgili yanı da bulunabilir. Genellikle bu önyargı insanların birçoğunda bulunmaktadır.

Dental Fobi Nedenleri

Dental fobi hastalarda yoğun olarak ağrıyı hissedeceğim duygusu talihsiz bir diş tedavisi sırasında yaşadığı acı, önceki yıllarda tam anlamı ile anestezinin etkili olmaması ve hasta tedavi olurken şiddetli ağrı hissetmesi gibi durumlar dental fobiyi oluşturan önemli nedenlerden biridir.  Genellikle çocuk yaşta veya erişkinlikte yaşanan, dişçi ile ilgili herhangi bir travmatik durumlar dental fobiyi oluşturmaktadır.

Dental Fobi Ağız Sağlığınızı Nasıl Etkileyebilir?

Dental fobi olan insanlar oldukça talihsiz kişilerdir.  Diş hekiminden korkmak olası diş hastalıklarının daha kötüleşmesine,  acil gerektirecek durumların ertelenmesi ve tedaviyi zora sokmasına sebep olur.  Diş hekimine gitme zorunluluğu olmasına rağmen dental fobi sebebiyle diş hekimine gitmeyen hastalar uzun vadede çok daha büyük hatta geri dönüşü olmayan diş kayıpları yaşayabilir.  Böyle durumlar çok daha büyük sorun haline gelir ve bir kısır döngüye dönüşür. Düzenli diş muayenesi ve diş temizleme yaptıran hastalarda genellikle dental fobi oluşmaz.

Bunun bir takım sebepleri bulunabilir.  Diş hekiminin hastaya yaklaşımı anestezinin tam olarak etkili olamaması,  hastanın kulaktan dolma önyargılarla davranması dental fobiyi geliştiren durumlardır.  Diş hastalıkları eğer düzenli diş hekimi kontrolü ne yapıldığında genellikle önlenebilir ve tedavi edilebilir durumda hastalıklardır.

Ciddi anlamda diş hastalıklarına maruz kalmamak düzenli olarak belli sürelerde diş hekimi kontrolü ile sağlanabilmektedir.  Özellikle diyabet obezite kalp hastası felç ve bazı kanser hastaları diş ile ilgili ciddi anlamda sorun yaşayabilir ve buna bağlı olarak da diş kayıpları yaşarlar. Dolayısıyla ağız içi bakımını düzenli yapan hastalarda belli aralıklarla diş hekimi kontrolüne giden hastalarda genellikle hem rahatsızlık oluşmaz hem de dental fobi oluşması önlenir.

Dental Fobi Neden Oluşur?

Dental fobinin oluşması genellikle travmatik ve talihsiz bir diş hekimi deneyimi yaşayan insanların maruz kaldığı durumdur. Bu konuda olumsuz yorumlar duyup bunu travma haline getiren ve önyargıları ile davranan insanlar da gelişir. Dental fobiye sebep olan durumlar;  baş ve boyun travması yaşayan hastalar, birtakım travmatik olumsuz deneyimler yaşanması, anksiyete ve depresyon hastalarının yoğun olarak yaşadığı stres,  kontrolü kaybetme korkusu,  agorafobi hastaları,  klostrofobi gibi bütün bunlar dental fobi sebebidir.

Dental Fobi Olan Bireylerde Neler Gözlemlenir?

Dental fobi olan hastalar diş hekimine gelmeden önce veya bekleme salonunda ellerde aşırı titremeler görülür.  Buna bağlı olarak stres ve korku üst düzeye çıkar.  Diş hekimine gelmeden önceki gece uykuda uyumada zorluk çeker.  Diş hekimine gitmemek için türlü bahaneler uydurmak ve mümkün olduğu kadar diş hekimi randevusunu erteleme çabası içinde olurlar.  Tedavi sırasında nefes almada zorluk,  tedavi sırasında hekimin kolunu tutarak tedaviyi zor durumda bırakacak davranışlarda bulunurlar.  Buna bağlı olarak aşırı terleme ve gözlerini sıkı sıkı kapama dental fobisi olan hastalarda gözlenen en belirgin özellikleridir.

Dental Fobisi Olan Ve Tedavisi En Zor Olan Bireyler

Dental fobi olan ve diş hekimini zor durumda bırakan hastalar genellikle çocuklardır.  Bununla birlikte zihinsel problemi olan özel bakım gerektiren hastalar,  bedensel özürlü olan hastalar ve bundan dolayı özel bakıma ihtiyaç duyan hastalar,  solunum yetmezliği,  kalp hastası ve panik atak bulunan hastalar dental fobisi olup en zor tedavi edilen bireylerdir.

Ancak bunun için bugün geçtiğimiz yıllara göre gerek diş hekimleri gerekse tedavi yöntem ve teknikleri çok fazla değişmiş ve gelişmiştir.  Buna bağlı olarak en zor çene cerrahisi olan tedavilerde dahi hastanın herhangi bir ağrı acı hissetme olasılığı yoktur.  Dolayısıyla bu sorunu ortadan kaldırmak öncelikle diş hekiminin yaklaşımı ve hastanın yaşadığı olumlu bir diş hekimi deneyiminin arkasından daha fazla güven duyması ve bu dental fobi yanını törpüleyerek daha sağlıklı hale gelmesi sağlanabilir.

Dental Fobisi Olan Hastalara Nasıl Yardımcı Olunmalıdır?

Dental fobi olan hastalara öncelikle diş hekimi yaklaşımı belli oranda başarılı olmaktadır.  İlk tedaviye gelindiğinde hastanın rahatsız olmayacağı daha basit ve küçük müdahalelerle hastaya yaklaşmak bu konuda dantel fobisi olan hastalara olumlu etki yapmaktadır. Tedaviye basit olanlarla başlamak hastanın korkusunu yenmesine sebep olur.  Diş problemi olmasa dahi diş hekimine belli aralıklarla giderek dantel fobisi olan hastalar bu fobilerini yenebilirler.

Ayrıca diş hekimine güvenmek diş sağlığının önemini hissetmekle bunun sorumluluğunu hissetmek bu konuda oldukça yararlı olmaktadır. Beden hareketleri yapmak evden çıkmadan önce nefes egzersizleri,  derin düşünme yapmak hastaları dental fobi duygusundan belli oranda uzaklaştırabilir.  Bütün bu işlemleri yapılıp işe yaramaması durumunda medikal tedavi önerilmektedir.  Bunun da başarısız olması durumunda psikoterapiste yönlendirilerek hastanın bu dental fobi durumundan uzaklaşması belli oranda sağlanabilir.